Ziekmeldingen van leerlingen op het Voortgezet Onderwijs vanuit het perspectief van ouders, een kwalitatief onderzoek.
Samenvatting
Inleiding
Het aantal leerlingen op het Porteum, een school voor Voortgezet Onderwijs in Lelystad, dat wordt ziekgemeld neemt ondanks de inzet van de bewezen effectieve methode MAZL (Meer Aandacht voor Zieke Leerlingen) toe. De oorzaak is vaker psychosociaal dan lichamelijk, terwijl jongeren zich wel presenteren met lichamelijke klachten als moeheid, hoofd- en buikpijn. Vanwege de negatieve gevolgen voor zowel jongeren, hun omgeving en de maatschappij (zoals toename jeugdhulp) is beperken van schoolverzuim belangrijk. Er is nauwelijks onderzoek gedaan naar het proces rondom het ziekmelden van een leerling door ouders. Dit onderzoek heeft tot doel meer inzicht geven in hoe ouders klachten van hun kind duiden, welke afwegingen ze maken om wel of niet ziek te melden, of hun kind betrokken wordt bij deze keuze en wat de behoeften van ouders zijn.
Methode
Dit kwalitatieve onderzoek is uitgevoerd door middel van semigestructureerde interviews met ouders van leerlingen op het Voortgezet Onderwijs in Lelystad. Ouders werden geworven via verzuimcoördinatoren, het online ouderportaal en posters bij de GGD. De interviews werden opgenomen, getranscribeerd en thematisch geanalyseerd met behulp van MAXQDA.
Resultaten
Vrijwel alle ouders gaven aan verzuim te willen voorkomen. In de interviews wisten ouders verschillende niet-lichamelijke oorzaken te geven voor de lichamelijke klachten van hun kinderen. Opvallend was dat ouders op het moment dat hun kind zich bij hen meldde met klachten ze vooral een op fysieke klachten en oorzaken gerichte benadering hanteerden. De jongere zelf meldde volgens ouders alleen de klachten en niet de oorzaak daarachter. Daarnaast gaven ouders aan dat er bij een ziekmelding vrijwel geen contact was met school en dat ze daar wel behoefte aan hadden. Vanwege de belangstelling voor hun kind, informatie over gemiste stof, maar ook kunnen sparren met school over oorzaken en oplossingen.
Conclusie
Preventie van ziekteverzuim is zinvol en wenselijk voor ouders. Contact tussen ouders en school direct bij een ziekmelding kan helpen om verzuim te verminderen. In het kader van normaliseren kan bij ouders en jongeren meer bewustzijn gecreëerd worden over het ontstaan van klachten en het bespreken van de klachten en oorzaken. Verder onderzoek is nodig naar wat ouders en jongeren hiervoor nodig hebben. Een community-aanpak lijkt passend, ook gezien beperkte mankracht en middelen in het onderwijs en de zorg. Voor de lange termijn is gezamenlijk beleid nodig om ouders pedagogisch te ondersteunen en de mentale vaardigheden van jongeren te versterken.