Vaccinatie is één van de meest effectieve methoden om infectieziekten te voorkomen en de volksgezondheid te beschermen. Desondanks daalt de vaccinatiegraad voor vaccinaties uit het Rijksvaccinatieprogramma.
Samenvatting
Inleiding
Deelname aan het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) van schoolkinderen neemt de laatste jaren zowel landelijk als in de regio Zuid-Limburg af. Hierdoor neemt het risico op uitbraken van infectieziekten toe. Om de vaccinatiegraad te verhogen dient de vaccinatiezorg van de GGD Zuid-Limburg aangepast te worden aan de behoeften en barrières van de doelgroep. Wij onderzochten waarom ouders geen gebruik maken van de aangeboden groepsvaccinatie voor hun schoolgaande kind.
Methoden
Ouders van 9- en 10-jarige schoolkinderen, die geen gebruik maakten van de reguliere groepsvaccinatie (DTP/BMR en HPV) in het voorjaar van 2023, werden met een vragenlijst gevraagd naar hun redenen. Het WHO-model ‘Gedrags- en sociale drijfveren van vaccinatie’ werd als uitgangspunt gebruikt om de redenen te categoriseren. Kenmerken van ouders en redenen voor afwezigheid werden geanalyseerd met beschrijvende statistiek en vergeleken tussen de twee vaccins (DTP/BMR en HPV) met een chi-kwadraattoets.
Resultaten
314 (16%) van de 2.387 ouders hebben de vragenlijst ingevuld, 140 ouders van kinderen uitgenodigd voor de DTP/BMR-vaccinatie (45%) en 174 ouders van kinderen uitgenodigd voor de HPV-vaccinatie (55%). Voor de DTP/BMR-vaccinatie benoemden significant meer ouders redenen binnen het domein praktische factoren, terwijl voor de HPV-vaccinatie significant meer ouders redenen binnen de domeinen denken en voelen en sociale processen noemden. Er was geen significant verschil tussen de vaccins binnen het domein persoonlijke factoren. De meest genoemde redenen voor afwezigheid bij de DTP/BMR-vaccinatie en HPV-vaccinatie waren respectievelijk de ongunstige timing en twijfel over de vaccinatie.
Discussie
De resultaten laten zien dat de redenen van ouders om geen gebruik te maken van de aangeboden groepsvaccinatie voor hun schoolgaande kind verschillen per vaccin. Bij de DTP/BMR-vaccinatie vormen voornamelijk praktische barrières een belemmering, terwijl bij de HPV-vaccinatie ook twijfel over de vaccinatie zelf een belangrijke rol speelt. Aanpassing van de vaccinatiezorg op meerdere domeinen lijkt nodig om deze barrières weg te nemen en de vaccinatiegraad onder schoolkinderen te verhogen. Het realiseren van een meer divers basisaanbod, zodat ouders en kinderen direct de voor hen passende vaccinatiezorg aangeboden kunnen krijgen, verdient overweging.